Counterdrone of C-UAS is een tegenwoordig een hippe verkoopterm geworden. Detectiesystemen, jammers en handheld “drone guns” worden onder één noemer aangeboden. Detectie, Verificatie en Interventie alles op een hoop. De wet trekt daartussen een echter wel scherpe grens. Detectie en verificatie mag u als private partij organiseren. Ingrijpen is voorbehouden aan politie, Koninklijke Marechaussee en Defensie, en bij jammers alleen al is zelfs het bezit strafbaar. Weet dus als security manager wat het onderscheid is! Deze whitepaper is het juridische fundament onder onze case study over Kritieke Infra: Luchtruim & terreinbewaking (Wwke).
Welke counterdrone-maatregel mag je als security manager van een kritische entiteit rechtmatig inzetten? Mag ik zelf een drone uit de lucht halen, verstoren of mag ik alleen drones in mijn luchtruim detecteren? Van wie is het luchtruim. Als ik als terrein eigenaar alleen maar drones mag detecteren, hoe zorg ik er dan voor dat de politie snel handelend kan optreden?
Security managers van kritische entiteiten krijgen radar, passieve sensoren, verstoringsapparatuur en handhelds vaak onder één noemer aangeboden: Counter-UAS (C-UAS) of counterdrone. Het juridische onderscheid daartussen staat zelden in de brochure. Een detectiesysteem is een maatregel die u mag gebruiken. Een verstoringsmiddel mag u in vrijwel alle gevallen niet inzetten, en het bezit ervan kan al strafbaar zijn. Het budget voor u als security manager van de kritische entiteiten kan wel gaan naar het meest evidente deel van de beveiligingsketen: Drone detectie & verificatie. Op dit moment vormt het luchtruim het grootste security lek van fysieke beveiliging.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) krijgt een belangrijke rol als de nationale Centrale Informatie Service – provider. De CIS wordt de centrale informatievoorziening voor drone-operaties en brengt daarvoor relevante en actuele informatie over het luchtruim samen. Zo beschikken betrokken alle partijen beschikken over betrouwbare en actuele informatie over wie wel en niet het luchtruim boven uw terrein mag gebruiken.
Blijft er voor u wel te regelen: Drone detectie & verificatie
Het kader schept geen nieuwe bevoegdheden. Het stelt uitdrukkelijk dat detectie van een drone niet zonder meer een bevoegdheid tot bestrijding oplevert. Per geval is een afweging van proportionaliteit en subsidiariteit nodig, en daarvoor is betrouwbare informatie nodig. Zelfs de Dienst Justitiële Inrichtingen had een aparte regeling nodig voor een interventiemiddel (Stcrt. 2026, nr. 22440).
Een voorbeeld van hoe het proces van monitoring tot aanhouding in de Eemshaven is recentelijk door RTV-Noord gepubliceerd.
Belangrijkste om zelf te doen is een 24/7 monitoring systeem te installeren, bij voorkeur samen met een verificatie security drone, zodat monitoring en verificatie binnen 30 sec tot 3 minuten automatisch gerealiseerd is.
| Kaderonderdeel | Positie van een private partij |
|---|---|
| Detectie (RF, radar, akoestiek, Remote ID) | Toegestaan, binnen AVG-randvoorwaarden |
| Visuele verificatie met een security drone | Toegestaan, binnen de exploitatievergunning en eventuele uitzondering in de geozone |
| Doorzetten van beeld naar de politie | Mogelijk via LiveView van een particuliere alarmcentrale, op basis van convenant en AVG-grondslag |
| Operator lokaliseren en landing vorderen | Operator lokaliseren is een Verificatie stap. Landing vorderen is voorbehouden aan de ambtenaar |
| Besturing overnemen | Door bevoegd gezag; voor een private partij computervredebreuk |
| Verstoren van het spectrum (jammen) | Door bevoegd gezag: bezit is al strafbaar |
| Kinetisch ingrijpen | Door bevoegd gezag |
Een detectie- en verificatielaag is een informatiebron. Deze twee stappen geïntegreerd naar de gecertificeerde meldkamer (PAC) zet een drone detectie melding om in een constatering op basis waarvan het bevoegd gezag mag handelen. Het is geen mitigatiemiddel en geen vervanging van politie of KMar. LUGN levert geen interventie, maar beslisinformatie voor de PAC en via LiveView aan het bevoegd gezag. Een drone boven uw terrein is bovendien niet automatisch in overtreding. Zonder geografische zone is er vaak niets te handhaven. Een zone zonder detectie en verificatie is een norm zonder handhaving. Deze aanpak past niet als u verwacht zelf te kunnen ingrijpen. Hij past evenmin als er geen bereidheid is om vooraf afspraken te maken met politie of KMar.
De aanpak is een passende keuze bij herhaalde dronemeldingen, een vitale functie en de behoefte om meldingen te kunnen onderbouwen. De randvoorwaarden zijn een geozone, een AVG-grondslag en vooraf vastgelegde afspraken.
| Partij | Kernverantwoordelijkheid |
|---|---|
| Terreineigenaar | Risicobeoordeling, aanvraag geozone, DPIA en AVG-grondslag |
| Ministerie van IenW (met Defensie) | Vaststellen van de geografische zone |
| Beveiligingsbedrijf / meldkamer | Beoordelen en doorzetten volgens de SOP van de klant |
| LUGN Control Centre | Detectie, verificatievlucht en logging |
| Politie / KMar | Besluit over optreden en uitvoering |
Het beleidskader is geen obstakel maar een routekaart. Het benoemt wat het bevoegd gezag nodig heeft, en dat is precies wat een private partij mag leveren: een gecontroleerd luchtruim, detectie, snelle verificatie en doorzetting. Hoe die twee deeloplossingen in de praktijk samenkomen, leest u in onze case study Luchtruimbewaking voor vitale infrastructuur. De open vraag is hoe de structurele wetgeving eruitziet. Met de LVNL als aangewezen CIS autoriteit wordt het straks eenvoudiger om te zien welke drones wel en niet geoorloofd en aangemeld zich in het luchtruim bevinden.
Wilt u weten wat dit voor uw locatie betekent? Bekijk dan de case study en contacteer een LUGN medewerker.
Ook interessant:
